Runy do wróżenia z kamienia

Runy do wróżenia z kamienia to znaki dawnego alfabetu wyryte na kamykach. Pełny starszy futhark ma 24 runy. Wiele zestawów ma też dodatkowy kamień bez znaku, czyli runę pustą. Dawniej wierzono, że wyryty znak może chronić, a dziś wiele osób wierzy, że runa wyciągnięta z woreczka mówi coś o zadanym pytaniu. Zestawy różnią się przede wszystkim kamieniem, na przykład agatem, jaspisem, labradorytem albo lapis lazuli. Liczbę kamieni i kraj pochodzenia podajemy przy każdym zestawie.

Jak wybrać runy do wróżenia z kamienia

Runy z kamienia losujesz z woreczka albo rozsypujesz na tkaninie, a karty runiczne tasujesz jak talię. Znaki są w obu te same. Znak runy jest taki sam w każdym zestawie, więc wybierasz kamień: kolor, rysunek i to, jak znosi codzienne losowanie. Przy kamieniach podajemy twardość w skali Mohsa. Runy w woreczku ocierają się o siebie przy każdym mieszaniu, a twardszy kamień trudniej porysować. Przykłady zestawów według kamienia:

Co zrobić po rozpakowaniu zestawu

Wysyp kamienie na stół. Runy starszego futharku ułóż w trzech rzędach po osiem. Od razu zobaczysz, czy masz komplet. Starszy futhark dzieli się właśnie na trzy ósemki, zwane ættir, a taki podział widać już na złotym medalionie (brakteacie) z Vadsteny z VI wieku. Najstarszy znany zapis wszystkich 24 run po kolei jest jeszcze starszy. Wyryto go około 400 roku na kamieniu z Kylver na Gotlandii, który dziś przechowuje Szwedzkie Muzeum Historyczne w Sztokholmie.

Jeśli w zestawie jest kamień bez znaku, odłóż go osobno. To runa pusta. Jeśli Twoja książka o runach pokazuje tylko 16 znaków, opisuje młodszy futhark z epoki Wikingów. Starszy futhark ma 24 znaki.

Skąd wiadomo, co znaczą runy

Z czasów starszego futharku nie zachował się żaden opis znaczeń run. Nazwy run znamy z późniejszych wierszy runicznych: staroangielskiego, ułożonego prawdopodobnie w VII wieku, oraz norweskiego i islandzkiego, które opisują 16 run młodszego futharku. Rękopis wiersza staroangielskiego spłonął w 1731 roku, a znamy go z odpisu, który George Hickes wydał w 1705 roku. Teksty wszystkich trzech wierszy z angielskim przekładem zebrał w 1915 roku Bruce Dickins.

Nazwy takie jak Fehu czy Ansuz językoznawcy odtworzyli głównie z tych tekstów, dlatego w opracowaniach zapisuje się je z gwiazdką. Każda runa ma w wierszach jedną krótką strofę, zwykle o czymś z codziennego życia: o majątku, lodzie albo słońcu. Na tych strofach opiera się wiele dzisiejszych znaczeń, a losowanie run z woreczka spopularyzował w 1982 roku Ralph Blum.

W co wierzono, ryjąc runy

Na amuletach i złotych medalionach z pierwszych wieków naszej ery często powtarza się runiczne słowo alu. Badacze są zgodni, że to dawne słowo zaklęcia, a starsze objaśnienia wywodzą je od czasownika „chronić”. W pieśni Sigrdrífumál z Eddy poetyckiej, spisanej w XIII wieku, walkiria radzi wyryć runy zwycięstwa na rękojeści miecza i dwa razy wymówić imię Tyra. Wiele osób, które losują dziś runy, wierzy, że znak niesie więcej niż dźwięk litery. Historycy nie mają za to dowodów, że Germanie wróżyli z run tak, jak robi się to dziś.

Runy dla początkujących: jak uczyć się z zestawem

Dwadzieścia cztery znaki łatwiej poznać po kawałku. Weź na tydzień jeden rząd, czyli osiem run, i codziennie wyciągaj z woreczka jedną z nich. Zapisz runę i pytanie, z którym ją losujesz. Po trzech tygodniach losuj już z całego zestawu. Jak wyciągać jedną albo trzy runy, piszemy w pytaniach niżej na tej stronie.

Co jest w zestawie i komu go podarować

Zestaw run to kamienie z wyrytymi znakami i woreczek, z którego się je losuje. Ile jest kamieni i czy jest wśród nich runa pusta, podajemy przy każdym zestawie. Na prezent to dobry wybór dla kogoś, kto czyta tarota i chce spróbować prostszego losowania: jedna runa, jedno pytanie. Kamień możesz dobrać do koloru, który ta osoba lubi. Znaczenia run opisaliśmy w poradniku o znaczeniu run, więc można zacząć od pierwszego dnia.

Inne narzędzia do wróżenia

Jeśli wolisz pytania z odpowiedzią tak albo nie, zajrzyj do wahadeł radiestezyjnych. Talie kart i pudełka na nie znajdziesz w kategorii tarot.

Pytania o kategorię

Ile kamieni jest w zestawie run?

To zależy od zestawu. Pełny starszy futhark, najstarszy alfabet runiczny, ma 24 runy. Wiele zestawów ma też jeden kamień bez symbolu, czyli runę pustą. Piszemy o niej w następnym pytaniu. Liczbę kamieni podajemy przy każdym zestawie.

Dlaczego jeden kamień jest pusty? Czy to wada?

To nie wada. Pusty kamień to runa pusta, nazywana też runą Odyna albo wyrd. Nie ma jej w żadnym dawnym alfabecie runicznym: spopularyzował ją Ralph Blum w książce „The Book of Runes” z 1982 roku i od tego czasu wiele zestawów ma 25 kamieni. Jedni czytają ją jako to, czego jeszcze nie widać, inni odkładają ją i losują z samych 24 run.

Jaki zestaw run wybrać na początek?

Znaczenie runy zależy od znaku, więc jest takie samo w każdym zestawie. Zestawy różnią się kamieniem: kolorem, rysunkiem, połyskiem i twardością. Wybierz kamień, który lubisz brać do ręki. Jeśli będziesz losować codziennie, twardsze kamienie, jak kwarc, agat czy jaspis, lepiej znoszą ocieranie się o siebie niż miększy lapis lazuli.

Czy to runy nordyckie czy słowiańskie?

Jeśli zestaw ma 24 runy, to są to znaki starszego futharku. To pismo ludów germańskich, a jego najstarsze pewne napisy pochodzą z II wieku n.e. i znaleziono je w Skandynawii i na północy Europy. Nie ma pewnych dowodów, że dawni Słowianie mieli własne pismo runiczne. Tak zwane runy słowiańskie to współczesne systemy.

Czym są runy?

Runy były najpierw pismem: znakami rytymi w drewnie, kości, metalu i kamieniu. Nazwa alfabetu, futhark, pochodzi od pierwszych sześciu znaków: f, u, th, a, r, k. W islandzkiej pieśni Hávamál, spisanej w XIII wieku, Odyn mówi, że zdobył runy, wisząc dziewięć nocy na wietrznym drzewie.

Jak dawniej wróżono z run?

Około 98 roku n.e. rzymski historyk Tacyt opisał w „Germanii”, jak Germanie pytali o los: gałązkę cięli na kawałki, znaczyli je znakami i rozrzucali na białym płótnie. Kapłan albo ojciec rodziny podnosił trzy kawałki, jeden po drugim, i odczytywał z nich odpowiedź. Tacyt nie nazywa tych znaków runami, ale dzisiejsze losowanie run często nawiązuje do jego opisu.

Jak losować runy?

Zadaj jedno konkretne pytanie, włóż rękę do woreczka i wyciągnij jedną runę. Wiele osób zaczyna od trzech run, które czyta po kolei, na przykład jako sytuację, przeszkodę i możliwy kierunek. Inni rozsypują kamienie na tkaninie, jak u Tacyta, i czytają tylko te, które upadły znakiem do góry.

Czy runy przepowiadają przyszłość?

Wiele osób, które losują runy, wierzy, że wyciągnięty znak nie trafia się przypadkiem i odnosi się do zadanego pytania. Nie obiecujemy, że runy przepowiedzą przyszłość, i nie ma na to dowodów naukowych. Dla innych losowanie to sposób, żeby zatrzymać się przy jednym pytaniu i spojrzeć na nie z innej strony. Runy są też kawałkiem historii pisma, który można trzymać w dłoni. Jak z nich korzystasz, zależy od ciebie.

Czy runy mają coś wspólnego z nazizmem?

Runy są o wiele starsze: ich najstarsze napisy pochodzą z II wieku n.e. W XX wieku naziści przejęli kilka znaków, na przykład podwójną runę Sowilo w symbolu SS i odmianę runy Othala. W zestawie są litery dawnego alfabetu, ale jeśli myślisz o tatuażu albo nadruku z runą, sprawdź wcześniej, jak dany znak jest dziś odbierany.

Czy runy są niebezpieczne albo sprzeczne z wiarą?

Runy to przede wszystkim dawne pismo. Pisali nimi także chrześcijanie: na wielkim kamieniu w Jelling w Danii, postawionym około 965 roku, król Harald Sinozęby zapisał, że uczynił Duńczyków chrześcijanami, a na wielu szwedzkich kamieniach runicznych wyryto krzyże. Czy i jak używać run do wróżenia, każdy rozstrzyga sam, zgodnie ze swoimi przekonaniami.

Jak przechowywać i czyścić runy?

Trzymaj kamienie w woreczku, żeby nie obijały się o twarde przedmioty, bo mocne uderzenie może wyszczerbić krawędź. Kurz przetrzyj miękką, suchą albo lekko wilgotną ściereczką, bez detergentów i soli. Ametyst nie lubi długiego, mocnego słońca, bo jego kolor może wtedy blednąć.

Czy wygląda dokładnie jak na zdjęciu?

Przedmioty z naturalnych materiałów mogą się nieco różnić od zdjęcia: kolorem, rysunkiem kamienia albo usłojeniem drewna. Dlatego każdy egzemplarz może wyglądać trochę inaczej. Jeśli zmienisz zdanie po obejrzeniu, masz 14 dni na odstąpienie od umowy.

Czy to bezpieczne dla dziecka?

Zawiera małe elementy i nie jest przeznaczone dla dzieci poniżej 3 lat (ryzyko zadławienia). To nie jest zabawka. Jeśli gumka, nić lub łańcuszek pęknie, zbierz wszystkie elementy.

Czy runy chronią?

Tak wierzono dawniej i tak wierzy wiele osób dziś. Na amuletach z pierwszych wieków naszej ery ryto słowo alu, które badacze uważają za dawne słowo zaklęcia. W pieśni Sigrdrífumál z Eddy walkiria radzi wyryć runy zwycięstwa na mieczu. My nie obiecujemy ochrony: opisujemy, w co wierzono i skąd to wiemy.